Sốt cao co giật ở trẻ em: nguyên nhân và cách xử lý

Sốt cao co giật không phải là hiếm, nó tập trung phần lớn ở trẻ từ 6 tháng đến 5 tuổi. Theo thống kê, khoảng 2-5% trẻ em có biểu hiện co giật khi sốt trên 38 độ C. Đồng thời, các bé trai hay gặp hơn bé gái. 

Vậy sốt co giật ở trẻ em có nguy hiểm không? Cách xử lý khi trẻ bị sốt co giật là gì? Trong bài viết này, Tichico sẽ gửi đến bạn những thông tin cần thiết nhất. Các mẹ có thể tham khảo để biết cách chăm sóc trẻ bị sốt cao co giật nhé

Sốt cao co giật là gì?

Trước hết, tôi muốn nói rằng bạn không cần quá lo lắng. Thay vào đó, hãy bình tĩnh vì bé bị sốt co giật không nguy hiểm đến tính mạng.

Co giật do sốt là những cơn co giật xảy ra khi nhiệt độ cơ thể tăng đột biến, thường do nhiễm vi trùng, vi khuẩn. Về cơ chế gây co giật, theo các nhà khoa học thì do sự non nớt của thần kinh trung ương, khiến não bộ trẻ dễ nhạy cảm trước sự tác động của sốt.

Bệnh xảy ra ở trẻ nhỏ đang phát triển bình thường mà không có tiền sử về thần kinh trước đó. Những trẻ có tiền sử mắc bệnh động kinh là một dạng khác mà mình sẽ không đề cập trong bài này.

Trẻ sốt cao co giật có thể khiến bạn lo lắng nhưng các cơn co giật không kéo dài. Thông thường dưới 5 phút và trẻ sẽ nhanh chóng trở lại bình thường sau vài giờ.

TÓM LƯỢC

Trẻ em khi sốt cao có thể dẫn đến co giật. Thời gian co giật không kéo dài, thường dưới 5 phút. Bệnh cũng không nguy hiểm đến tính mạng.

Lên đầu trang ↑

Nguyên nhân gây co giật ở trẻ em

Như đề cập ở trên, trẻ co giật xuất phát từ các đợt sốt cao. Nguyên nhân gây co giật được chứng minh là có liên quan đến virus, vi khuẩn, trẻ sau tiêm phòng hoặc người thân trong gia đình có tiền sử co giật.

a. Sốt cao co giật ở trẻ – Do nhiễm virus

Nhiễm virus có thể dẫn đến sốt cao kèm các cơn co giật. Có hơn 200 loại virus khác nhau gây bệnh ở người. Điển hình như các loại virus cúm, virus gây bệnh viêm tai giữa, viêm phổi, viêm thanh quản, viêm cơ tim. 

b. Bé bị sốt co giật – Do nhiễm vi khuẩn

Trẻ em rất dễ bị tác động bởi các loại vi khuẩn. Nguyên nhân là hệ miễn dịch của trẻ chưa phát triển hoàn thiện. Khi vi khuẩn phát triển, chúng gây bệnh cho trẻ như viêm phổi, viêm tai, viêm màng não, viêm ruột…

Biểu hiện kèm theo là trẻ sốt cao, tím tái và có thể lên các cơn co giật. Vi khuẩn gây bệnh phổ biến như khuẩn phế cầu Streptococcus Pneumoniae, khuẩn gây bệnh đường ruột Shigellosis, Salmonellosis… 

c. Nguyên nhân gây co giật ở trẻ em – Tiêm phòng

Tiêm phòng là rất cần thiết và quan trọng ở trẻ. Hầu hết các vắc xin đều an toàn. Tuy nhiên, có 1 tỷ lệ nhỏ gây ra các tác dụng phụ. Phổ biến nhất là sốt nhẹ, sưng, đỏ, đau tại chổ tiêm. Một số trường hợp hiếm gặp gây sốt cao dẫn đến co giật. Các vắc xin được cho rằng có liên quan như:

  • Vắc xin sởi-quai bị-rubella
  • Vắc xin ngừa bạch hầu-ho gà-uốn ván.
  • Vắc xin ngừa cúm; Vắc xin phế cầu.
Nguyên nhân gây bệnh sốt cao co giật ở trẻ em

Bệnh sốt cao co giật ở trẻ em có thể do Virus, vi khuẩn hoặc do tiêm phòng

d. Sốt cao co giật ở trẻ –  Tiền sử gia đình

Người ta ghi nhận có sự gia tăng số trường hợp co giật liên quan đến yếu tố gia đình. Hãy chú ý đến con trẻ nhiều hơn khi có người trong nhà từng bị sốt cao co giật nhé.

TÓM LƯỢC

Có nhiều nguyên nhân khác nhau dẫn đến co giật. Người ta thường thấy nó có liên quan đến virus, vi khuẩn, tiêm phòng hoặc do yếu tố gia đình.

Lên đầu trang ↑

Biểu hiện khi bé bị sốt co giật

Hầu hết các cơn co giật xảy ra trong 24h đầu tiên khi trẻ sốt. Các biểu hiện thường gặp là trẻ mất ý thức, tay chân gồng cứng và co giật. Trẻ cũng được quan sát thấy thở không đều, mắt nhìn ngước, tăng tiết dịch hoặc co giật sùi bọt mép. Ngoài ra, trẻ có thể tím tái, không tự chủ và nôn mửa. 

Trẻ bị sốt co giật được chia thành 2 dạng khác nhau. Loại đơn giản( chiếm 2/3 số trường hợp) và loại phức tạp. Tùy vào dạng nào mà thời gian co giật, biểu hiện sẽ có sự khác biệt.

a. Sốt cao co giật loại đơn giản

  • Con co giật là toàn thân của trẻ.
  • Bé bị sốt co giật dưới 15 phút( phần nhiều là dưới 5 phút).
  • Trẻ không buồn ngủ hoặc thời gian ngủ ngắn.
  • Không tái phát trong 24 giờ đầu tiên.

b. Sốt cao co giật loại phức tạp

  • Co giật khu trú ở một vùng nào đó trên cơ thể trẻ.
  • Thời gian kéo dài trên 15 phút.
  • Thời gian buồn ngủ của trẻ dài hơn và có thể liệt chi.
  • Có thể có cơn co giật tiếp theo trong 24h đầu.
TÓM LƯỢC

Sốt cao co giật được phân thành loại đơn giản và loại phức tạp. Loại đơn giản thì co giật toàn thân, thời gian ngắn hơn và không quay trở lại trong vòng 24h như loại phức tạp.

Lên đầu trang ↑

Sốt co giật ở trẻ em có nguy hiểm không?

Trẻ bị sốt co giật có ảnh hưởng đến não không? Câu trả lời là CÓ.

Đầu tiên, sốt cao co giật có thể để lại biến chứng là bệnh động kinh. Mặc dù trẻ có tiền sử sốt co giật nhiều lần sẽ dẫn đến động kinh cao hơn. Tuy nhiên, tỷ lệ này vẫn còn thấp. Người ta ước tính, đối với co giật thể đơn giản thì tỷ lệ mắc động kinh khoảng 2%, trong khi thể phức tạp là 5%.

Biến chứng thứ hai là tổn thương não do thiếu oxy khi cơn co giật kéo dài. Trẻ sẽ chậm phát triển về thần kinh cũng như nhận thức khi não bị tổn thương.

Mặc dù tỷ lệ biến chứng không cao nhưng nếu mắc thì rất nguy hại. Do đó, bố mẹ hãy biết cách chăm sóc trẻ bị sốt cao co giật để ngăn chặn nguy cơ nhé.

TÓM LƯỢC

Sốt cao co giật có thể để lại biến chứng về thần kinh như tổn thương não làm bé chậm phát triển hay bệnh động kinh.

Lên đầu trang ↑

Cách xử lý khi trẻ bị sốt co giật

Câu hỏi được nhiều người quan tâm là cách sơ cứu khi trẻ bị sốt co giật? Không phải trẻ vừa bị co giật là vội vàng đưa con đến bệnh viện đâu nhé. Bạn hãy sơ cứu cho con trước, sau đó mới đưa bé đi khám sau.

a. Sơ cứu bé bị sốt co giật – Thông thoáng đường thở

  • Hãy đặt con ở nơi bằng phẳng như giường, sàn nhà.
  • Dọn hết các vật xung quanh để tránh gây nguy hiểm cho bé. Nhất là các vật sắt nhọn có thể làm trẻ bị thương khi co giật.
  • Đặt trẻ nằm nghiêng sang một bên để đờm, dãi, chất nôn chảy ra tránh làm tắc đường hô hấp.
  • Nới lỏng hoặc cởi bớt quần áo cho thông thoáng.
  • Tuyệt đối không dùng vật cứng ngáng miệng trẻ. Việc này rất nguy hiểm vì trẻ không tự chủ có thể làm tổn thương vùng miệng hoặc ngạt nếu bị rơi vào đường hô hấp.

b. Sơ cứu bé bị sốt co giật – Chườm ấm

  • Dùng khăn sạch nhúng vào nước ấm, vắt ráo và lau khắp người trẻ. Hãy lau nhiều hơn ở vùng trán, nách, bẹn. Đợi nước bốc hơi thì lau tiếp cho đến khi thân nhiệt của bé giảm xuống dưới 38.5 độc C và không còn co giật nữa.
  • Bé bị sốt co giật thì không được lau bằng nước lạnh vì gây co mạch ngoại vi và trẻ sẽ sốt cao hơn.
Cách xử lý khi trẻ bị sốt co giật

Làm thông thoáng đường thở, lau người bằng nước ấm và thuốc hạ sốt khi trẻ co giật

c. Sơ cứu bé bị sốt co giật – Thuốc chống co giật

Chúng ta sử dụng thuốc chống co giật ở trẻ em như thế nào? Trẻ sốt cao co giật sẽ không thể uống thuốc hạ sốt được. Do đó, giải pháp là dùng thuốc đạn paracetamol đặt hậu môn cho bé. Về liều dùng, bạn lưu ý là từ 10-15mg/kg cân nặng. Bạn nên trữ sẵn trong tủ y tế nhà mình các thuốc với nhiều hàm lượng khác nhau để linh hoạt khi sử dụng. Hoặc chia nhỏ thuốc ra tùy theo cân nặng của bé. 

Đối với thuốc đạn, bạn để vào ngăn đông tủ lạnh sau khoảng 2 phút thì lấy ra và tiến hành đặt hậu môn cho bé.

Hiện bệnh chưa có thuốc đặc trị để chống lại các cơn co giật mà chỉ có thuốc phòng ngừa. 2 thuốc phổ biến là valproate de sodium (depakine) và phenobarbital (gardenal). Bạn lưu ý không tự sử dụng mà phải theo chỉ định của bác sĩ nhé.

TÓM LƯỢC

Bạn có thể sơ cứu khi trẻ bị co giật bằng cách làm thông thoáng đường thở, làm mát cơ thể bé bằng nước ấm, thuốc hạ sốt và cả thuốc dự phòng cơn co giật quay lại.

Lên đầu trang ↑

Phòng tránh sốt cao co giật

Cách phòng tránh sốt cao co giật được chia làm 2 đối tượng. Đối với những bé vừa trải qua cơn co giật( ngăn co giật quay lại) và những bé đang sốt cao( nguy cơ sẽ co giật).

a. Đối với trẻ vừa trải qua cơn co giật

Nếu trẻ vừa trải qua cơn co giật, hãy nhanh chóng đưa con đến cơ sở y tế gần nhất để được thăm khám.

Thứ nhất, cơn co giật có thể quay trở lại bất cứ lúc nào và bác sĩ sẽ điều trị trực tiếp cho bé.

Thứ hai, bệnh có thể xuất phát từ một bệnh lý nguy hiểm khác. Do đó cần được bác sĩ thăm khám để xác định rõ nguyên nhân và có cách điều trị thích hợp.

Đưa trẻ đến gặp bác sĩ trong trường hợp trẻ bị sốt cao co giật

Hãy nhanh chóng đưa trẻ đến gặp bác sĩ trong trường hợp bị sốt cao co giật

b. Đối với trẻ sốt cao và chưa bị co giật

Trường hợp này, các mẹ có thể áp dụng các cách hạ sốt cho trẻ an toàn tại nhà để tránh con bị co giật.

  • Cởi bớt quần áo và để bé nơi thoáng khí.
  • Cho bé uống nhiều nước hoặc bú mẹ.
  • Tích cực hạ sốt bằng cách lau người bé bằng nước ấm.
  • Sử dụng thuốc hạ sốt paracetamol hoặc oresol để bù nước và điện giải.
  • Cho trẻ ăn đầy đủ các chất dinh dưỡng, bổ sung vitamin C và thức ăn giàu canxi.
  • Nếu bé ngày một sốt cao hơn thì nên đưa đến bệnh viện để bác sĩ chăm sóc và tránh các cơn co giật có thể xảy đến.

Sốt cao co giật ở trẻ không nguy hiểm đến tính mạng. Tuy nhiên, bố mẹ cũng nên trang bị cho mình những kiến thức cần thiết để xử lý và phòng ngừa biến chứng nguy hiểm. Nếu có thêm bất kỳ câu hỏi hay thắc mắc nào khác, vui lòng để lại ý kiến của bạn ở phần bình luận nhé.

Từ khóa tìm kiếm:
Sốt co giật ở trẻ em có nguy hiểm không
Cách xử lý khi trẻ bị sốt co giật
Chăm sóc trẻ bị sốt cao co giật
Thuốc chống co giật ở trẻ em
trẻ bị sốt co giật có ảnh hưởng đến não

Ngày đăng: Tháng chín 12, 2020 | Lần cập nhật cuối: Tháng Chín 12, 2020


Tài liệu tham khảo

1. Febrile seizure https://en.wikipedia.org/wiki/Febrile_seizure Ngày truy cập: 10/9/2020

2. Febrile seizure https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/febrile-seizure/diagnosis-treatment/drc-20372527 Ngày truy cập: 10/9/2020

3. Febrile seizure https://www.nhs.uk/conditions/febrile-seizures/ Ngày truy cập: 10/9/2020

Bạn thấy bài viết này thế nào?

Trung bình: 4.9 / 5. Lượt đánh giá: 53

Chưa có đánh giá nào. Hãy là người đầu tiên!

Ngọc Bích

Sở thích của mình là du lịch, ăn uống và chia sẻ. Mong rằng, với mỗi bài viết trong website sẽ mang đến cho bạn nhiều điều bổ ích.

Ý KIẾN CỦA BẠN VỀ BÀI VIẾT

      NHẬP NỘI DUNG

      Register New Account
      Reset Password